www-somalia.com

Saga: Isi nke 16: Gburugburu Ala na Àkwà Mmiri

Ibu arọ nke iwu ikpeazụ Faduma dakwasịrị n'ụlọ ha dịka ákwà mkpuchi anụ ahụ. Ọṅụ pụrụ na ndụ Deeqa, e jiri nchegbu na-adịgide adịgide, nke na-ata ata dochie ya. Ọ na-ele Amal ka ọ na-egwu egwu n'ịhụnanya siri ike, nke na-egbu mgbu, na-ahụ ọ bụghị nwatakịrị, kama ọdịnihu a na-awakpo.

Ahmed bịara na-agbachi nkịtị karịa, ịgbachi nkịtị ya dị arọ karịa ka ọ dịbu. Deeqa nwere ike ịhụ esemokwu na-alụ ọgụ n'ime ya. Ọ ga-esi n'ụbọchị siri ike nke azụmahịa lọta, ubu ya daa n'ibu arọ a na-adịghị ahụ anya nke nkatọ obodo, ma anya ya ga-adakwasị n'Amal. Nwa oge, ihu ya ga-adị nro n'ịhụnanya dị ọcha nke nna. Mgbe ahụ, onyinyo nchegbu ga-agafe n'ihu ya ka ọ na-agbakọ ọnụ ahịa nke ịhụnanya ahụ. Deeqa maara na ọ na-atụle nkwa ya na nlanarị ha.

Otu mgbede, mgbe ụmụaka rahụrụ ụra, ọ chọtara ya ka ọ nọ naanị ya n'ọchịchịrị.

“Ha agaghị akwụsị, ka ha ga-eme?” o kwuru, olu ya fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mkpọtụ. Ọ bụghị ajụjụ.

Ọ fefere isi ya, n'eleghị ya anya. “Nne m… o meela ka ndị okenye ezinụlọ kwenye. Ha na-eme atụmatụ ịgwa m okwu. N'ụzọ iwu kwadoro.”

Ọbara Deeqa jụrụ oyi. Ndị nnọchianya iwu kwadoro nke ndị okenye bụ nzọụkwụ ikpeazụ tupu a kpọọ ezinụlọ onye a chụpụrụ. Ọ bụ ikpe. “Gịnị ka ị ga-eme?”

“Aga m edebe nkwa m kwere gị,” o kwuru, olu ya siri ike. “Ma nye ya.” Ọ gafere aka n'ihu ya. “Mana amaghị m otú. Anyị nọ naanị anyị, Deeqa. Anyị bụ agwaetiti.”

“Mba,” Deeqa kwuru, mkpebi mberede siri ike n'olu ya. “Anyị anọghị naanị anyị.”

N'echi ya, o were ego o chekwara site na obere ego ụlọ ya wee gaa n'ụlọ ịntanet. Ọnwa ole na ole agafeela kemgbe ya na nwanne ya nwanyị kwurịtara okwu. Ọ nọdụrụ ala n'ihu kọmputa na-enwu gbaa, aka ya na-ama jijiji ka ọ na-ede ihe.

Oku ahụ jikọtara, ma ihu Asha pụtara, na-enwu gbaa ma doro anya site n'ụwa dị anya. Ọ nọ n'ọbá akwụkwọ, akwụkwọ gbakọtara n'azụ ya. Ọ mụmụrụ ọnụ ọchị mgbe ọ hụrụ Deeqa, mana ọchị ya lara ka ọ hụrụ nsogbu dị n'ihu nwanne ya nwanyị.

“Deeqa? Gịnị bụ ya? Gịnị na-eme?”

N'usoro okwu a gbanyere ntị, ngwa ngwa, Deeqa kọọrọ akụkọ afọ anọ gara aga—nchụpụ ahụ, asịrị, azụmahịa Ahmed na-ada ada, ma ugbu a, iwu ikpeazụ Faduma na nzukọ dị nso na ndị okenye.

Asha gere ntị, ngosipụta ya na-agbanwe site na nchegbu gaa n'iwe dị oyi, nke lekwasịrị anya. Echiche agụmakwụkwọ na usoro iwu ọ na-amụ abụghịzi echiche a na-adịghị ahụ anya; ha bụ ngwa agha a na-atụ ezinụlọ ya.

“Ha na-anwa iji agụụ chụpụ unu,” Asha kwuru, olu ya dị nkọ n'ịdị doro anya nke atụmatụ. “Ha na-eme ka nnupụisi unu dị oke ọnụ ahịa. Ahmed bụ ebe adịghị ike, Deeqa. Ha maara na ọ bụ ezigbo mmadụ, mana ọ bụkwa onye bara uru. Ha na-arụgide azụmahịa ya iji manye ya.”

“Ọ bụ nwoke siri ike,” Deeqa gbachitere, nganga pụtara n'olu ya. “Ọ gbajighị.”

“Mana ọ na-agbawa,” Asha zara nwayọọ. “Anyị agaghị ekwe ka ọ chee nke a ihu naanị ya. Anyị kwesịrị ịlụ ọgụ, mana ọ bụghị n'usoro ha.” Ọ kwụsịrị, uche ya na-agba ọsọ, na-ejikọta ntụpọ gafere kọntinent. “Deeqa, enwere m echiche. Ọ bụ ihe siri ike. O nwere ike ime ka ihe ka njọ tupu ha adị mma. Mana ọ bụ ụzọ isi jiri ngwa agha ha na-enweghị lụọ ọgụ.”

“Gịnị bụ ya?” Deeqa jụrụ, na-adabere nso na ihuenyo ahụ.

“Ị sịrị na azụmahịa Ahmed bụ na mbupu, ee? Ihe ísì ụtọ na chịngọm?” Anya Asha nwere ìhè ọhụrụ, nke siri ike. “Ọtụtụ n'ime ndị na-azụ ya, ndị enyi ya na-ebupu ngwongwo... bụ ụlọ ọrụ mba ụwa. Ụlọ ọrụ Europe. Ha nwere iwu ikike mmadụ. Ha anaghị achọ ka a jikọta ụdị ngwongwo ha dị oké ọnụ ahịa na... omume ụfọdụ.”

Deeqa legidere anya, n'aghọtaghị.

“Anyị abụghị agwaetiti, Deeqa,” Asha kwughachiri okwu nwanne ya nwanyị nye ya, olu ya jupụtara ugbu a n'olileanya siri ike, nke dị egwu. “Anyị bụ gburugburu ala. Ma a na m achọ ịrụ àkwà mmiri.”

Nkwurịta Okwu: Isi nke 16: Njiko Ụwa dịka Mma Agha nwere ihu abụọ

Nkeji 16.1: Site na Nrụgide Dị N'ime Obodo Gaa na Mmetụta Dị n'Ụwa niile

Isi a na-egosi mgbanwe dị mkpa n'ọdịdị nke esemokwu ahụ. Agha ahụ na-achọ ịghọ nke ụwa niile, na-egosi otú e si eji njikọ nke ụwa nke oge a mee ihe dịka ngwá ọrụ maka nkwado ikike mmadụ.

Ụdị Ike Ọdịnala: Usoro na-emegbu Deeqa na Ahmed bụ nke ime obodo kpamkpam. Ike ya sitere n'ịbụ onye nọpụrụ iche. Obodo bụ naanị onye na-ekpebi ihe ziri ezi na ihe na-ezighị ezi, ma ngwá agha ya (asịrị, nchụpụ, mwepụ na akụ na ụba) dị irè n'ihi na, maka ndị otu ya, enweghị ụlọ ikpe mkpegharị. Ndị okenye bụ Ụlọ Ikpe Kasị Elu, ma mkpebi ha bụ nke ikpeazụ. Nke a bụ ụdị nke kwere ka omume dịka FGM tozuo ọtụtụ narị afọ, a na-echebe ya pụọ na nnyocha si n'èzí.

Ntinye Aka nke Njiko Ụwa: Azụmahịa Ahmed, nke yiri ka ọ bụ naanị ọrụ ime obodo dị mfe, bụ ebe adịghị ike nke usoro a mechiri emechi. Ịdabere ya na azụmahịa mba ụwa—na ndị na-eweta ngwongwo si Europe, ndị na-ebupu ngwongwo, na ụlọ akụ—pụtara na ọ nọ, ma ọ maara ma ọ bụ na ọ maghị, n'okpuru usoro iwu ọzọ na ụlọ ikpe echiche ọzọ: ụlọ ikpe nke omume ọma ụlọ ọrụ zuru ụwa ọnụ.

Atụmatụ Asha: Iji Ọrụ Ọha nke Ụlọ Ọrụ (CSR) mee Ngwá Agha. Echiche Asha bụ iji atụmatụ nkwado nke oge a mee ihe n'ụzọ magburu onwe ya. N'ime afọ iri ole na ole gara aga, nrụgide ọha amanyela ọtụtụ nnukwu ụlọ ọrụ ndị ọcha ịnabata, opekata mpe n'akwụkwọ, iwu siri ike gbasara ikike mmadụ, nha anya nwoke na nwanyị, na inweta ngwongwo n'ụzọ ziri ezi. A na-eledakarị iwu CSR ndị a anya dịka aghụghọ ahịa, mana ha nwere ike ịbụ ngwá ọrụ siri ike.

• Ike nke Njikọ: Nnukwu ụlọ ọrụ mba ụwa na-atụ egwu mgbasa ozi na-adịghị mma, karịsịa nke ijikọta ha na mmebi iwu ikike mmadụ na usoro mbupu ha. Ebubo na ụlọ ọrụ na-azụ ahịa na ndị mmadụ ma ọ bụ obodo ndị na-akpagbu ụmụ nwanyị maka ịkwado ikike mmadụ bụ isi bụ ọdachi maka aha ọma ha.

• Ịmepụta Mgbakọ na Mwepụ Ọnụ Ahịa Ọhụrụ: Atụmatụ Asha bụ ịgbanwe kpamkpam "nnyocha uru na ọghọm" nke Ahmed. Ugbu a, ịgbagha ọdịnala dị oke ọnụ ahịa n'ọha na n'akụ na ụba. Asha bu n'obi ime ka idebe ọdịnala dịkwuo ọnụ ahịa karịa. Ọ bụrụ na obodo na-arụgide azụmahịa Ahmed, ọ ga-eji nrụgide siri ike karịa sitere n'aka ndị mmekọ ya mba ụwa megide ya. Ndị okenye nwere ike iyi egwu imebi ya na Mogadishu, mana ọ nwere ike iyi egwu imebi ohere ya inweta ahịa ụwa niile.

Gburugburu Ala na Àkwà Mmiri: Ihe atụ Asha zuru oke. Deeqa na Ahmed abụghị agwaetiti kewapụrụ kpamkpam; ha bụ gburugburu ala, jikọtara na ụwa ka ukwuu site na ọwa azụmahịa zuru ụwa ọnụ. Asha, site n'ọnọdụ ya na "isi ala" nke Europe, na-achọ ịrụ àkwà mmiri—ọwa nzikọrịta ozi na nrụgide—nke na-agafe usoro ike dị n'ime obodo kpamkpam.

Nke a na-anọchite anya akụkụ ọhụrụ n'agha a na-alụ megide FGM na omume ọdịnala ndị ọzọ na-emerụ ahụ. Ọ na-ebugharị agha ahụ site n'agha omume ọma na nke ime obodo naanị gaa n'agha atụmatụ, akụ na ụba, na nke zuru ụwa ọnụ. Ndị okenye na-achọ ịmata na ikike ọdịnala ha enweghị ike imegide echiche siri ike nke usoro mbupu zuru ụwa ọnụ.