www-somalia.com

Saga: Isi nke 17: Ikpe nke Ndị Okenye

Oku ahụ bịara ụbọchị atọ ka e mesịrị. Otu nwa okorobịa si n'ezinụlọ dị nso bịara n'ọnụ ụzọ ha, anya ya wedatara n'ala na nkwanye ùgwù, ma nyefee ozi ahụ: Ndị okenye nwoke nke ezinụlọ buru ibu na-arịọ ka Ahmed bịa n'ụlọ nne ya mgbe ekpere anyasị gasịrị. Ikpe amaliteela.

Ahmed nọrọ ụbọchị ahụ n'ọnọdụ ụjọ gbara nkịtị. Ọ gara n'obere ụlọ nkwakọba ihe ya, mana o nweghị ike itinye uche na akwụkwọ ndekọ ego. Nọmba ndị ahụ na-agbagharị n'anya ya, nke ọ bụla bụ ihe ncheta nke uru ya na-ebelata, nke enweghị nkwenye nke ọdịnihu ezinụlọ ya. O chere echiche banyere ndị enyi ya, banyere Farah, banyere nnabata dị mfe ọ na-ewerebu dịka ihe nkịtị. Mgbe ahụ o chere echiche banyere ọchị Amal na-enweghị nchịkwa, banyere aka Deeqa n'ime aka ya n'abalị ọ chụpụrụ Farah. O yiri ka ọ bụ nwoke a na-adọwa ụzọ abụọ.

Ọ laghachiri n'ụlọ maka ekpere anyasị, ihu ya bụ ihe mkpuchi siri ike. Deeqa zutere ya n'ọnụ ụzọ. Ọ jụghị ya ma ọ na-atụ egwu. O jidere naanị aka ya, njide ya siri ike ma kwụsie ike. “Cheta nkwa gị,” o gbanyere ntị. Ọ bụghị ebubo; ọ bụ nkwado.

“Aga m eme ya,” o kwuru, olu ya siri ike. O lere ya anya, lere ike dị jụụ nke tolitere na ya kemgbe nleta Asha. Ọ bụghịzi mmụọ n'ụlọ ya; ọ bụ ebe ewusiri ike ya. O nwetara ike site na ya, ma jiri ume miri emi ikpeazụ pụọ ihu ndị ikpe ya.

Ime ụlọ dị n'ụlọ nne ya jupụtara. Ụmụ nna nna ya, ụmụ nwanne nne ya ndị okenye, ndị ikom a na-asọpụrụ nke ukwuu n'agbụrụ ha, ha niile nọ ebe ahụ, nọ ọdụ n'elu ohiri isi na mgbidi. Faduma, nne ya, bụ ọnụnọ siri ike, gbara nkịtị n'otu akụkụ. Ikuku dị n'ime ya dị arọ n'ibu nke ikike nwoke.

Otu nwa nna nna, onye kachasị okenye ma bụrụ onye nkwuchite ọnụ, malitere. Olu ya abụghị nke iwe, kama ọ bụ nke jupụtara na ndakpọ olileanya miri emi. O kwuru maka nsọpụrụ, maka ọrụ mmadụ n'ebe ndị nna nna ya nọ, maka ntụkwasị obi dị nsọ nke ịzụ ụmụ n'ụzọ ziri ezi. O kwuru maka obodo, maka ihere ezinụlọ Ahmed na-ewetara aha ha.

“Nwa gị nwanyị fọrọ nke nta ka ọ gbaa afọ ise, nwa m,” nwa nna nna ahụ kwuru, olu ya na-ada ụda n'ike ọchịchị nwoke. “Ọ bụ nwa agbọghọ maa mma. Mana ọ ka bụ... ezughị oke. Ihe ọhịa. I nwere ọrụ ịkwadebe ya maka ezigbo alụmdi na nwunye, maka ndụ nkwanye ùgwù. Mana ị na-ekwe ka echiche mba ọzọ nke nwanyị chezọrọ ndị ya na-etinye nsi n'ụlọ gị. Nke a agaghị aga n'ihu. Oge eruola ime ihe ziri ezi. Oge eruola ime ka nwa gị nwanyị na nsọpụrụ ezinụlọ gị dị ọcha.”

Ahmed gere ntị, okwu ndị ahụ na-asachapụ ya. Ike okike ọ bụla, eriri ọ bụla nke ahụ ya a zụrụ kemgbe a mụrụ ya, na-eti mkpu ka ọ rube isi. Ka ọ rịọ mgbaghara. Ka ọ kwenye. Ọ gaara adị mfe. Nchụpụ ahụ ga-akwụsị. Azụmahịa ya ga-agbake. Ndụ ya ga-alaghachi n'ọnọdụ nkịtị.

O lere ihu ndị ikwu ya. Ha abụghị ndị ajọ mmadụ. Ha bụ ezinụlọ ya. Ha kwenyesiri ike na ha na-azọpụta ya, na-azọpụta nwa ya nwanyị.

Ọ meghere ọnụ ya, ma n'otu nkeji na-atụ egwu, ọ maghị ihe ọ ga-ekwu.

Puku kwuru puku maịl, n'ime ụlọ nzukọ mahadum na-enwu gbaa na Reykjavik, ụdị ikpe dị iche nọ na-aga. Asha, onye ji laptọọpụ na ndepụta nke ndị mmekọ azụmahịa Ahmed si Europe, nọ na-ede ozi ịntanet. Gunnar na Sólveig nọnyeere ya, na-arụ ọrụ dịka ndị ndụmọdụ ya.

“Mba, mba,” Gunnar kwuru, na-atụ aka ya siri ike na ihuenyo ahụ. “O jupụtara na mmetụta uche. Ụlọ ọrụ anaghị eche banyere omume ọma. Ha na-eche banyere ihe egwu na ibu ọrụ. I kwesịrị iji asụsụ ha kwuo okwu.”

Asha hichapụrụ paragraf siri ike banyere ikike mmadụ ma malite ọzọ, mkpịsị aka ya na-agba ọsọ na keyboard. Ọ na-ede akwụkwọ ozi nnyocha iwu kwadoro, nke a ga-ezigara ngalaba Ọrụ Ọha nke Ụlọ Ọrụ nke ụlọ ọrụ atọ dị iche iche na Germany na Netherlands.

Akwụkwọ ozi ahụ bụ ọkaibe nke nrụgide dị jụụ, nke ọkachamara. Ọ kọwara onwe ya dịka onye nkwado ikike mmadụ si Somalia ma bụrụkwa onye ọka iwu nọ na Europe. O kwuru na ọ na-eme nnyocha banyere iwu inweta ngwongwo n'ụzọ ziri ezi nke ụlọ ọrụ ndị na-azụ ahịa na Kọna Afrịka. O kwuru na otu n'ime ndị mmekọ ha dị n'ebe ahụ, Maazị Ahmed Yusuf nke Mogadishu, nọ ugbu a n'okpuru nrụgide siri ike nke obodo iji mee nwa ya nwanyị dị afọ anọ Ibi Úgwù Ụmụ Nwanyị, omume, o kwuru, nke iwu omume ọma nke ụlọ ọrụ ha na iwu mba ụwa machibidoro.

O jiri arịrịọ dị mfe, nke na-ebibi ihe mechie akwụkwọ ozi ahụ:

“Biko, unu nwere ike ịkọwa ọnọdụ iwu kwadoro nke ụlọ ọrụ unu gbasara imekọrịta ihe na ndị a na-amanye imebi iwu ikike mmadụ mba ụwa? Anyị chọsiri ike ịghọta otú e si emejuputa ma nyochaa nkwa omume ọma nke ụlọ ọrụ unu na mpaghara. Anyị na-atụ anya nzaghachi unu ngwa ngwa, ebe ọ bụ na nchọpụta anyị ga-abụ akụkụ nke akụkọ a ga-ekesara ọtụtụ ndị na-ahụ maka ikike mmadụ mba ụwa.”

Sólveig gụrụ edemede ikpeazụ ahụ n'azụ ya. Ọnụ ọchị nwayọọ, nke anụ ọhịa gbasara n'ihu ya. “Oh, nke ahụ dị obi ọjọọ,” o kwuru n'oké mmasị. “Nke ahụ abụghị akwụkwọ ozi. Ọ bụ gbọmgbọm.”

Asha tinyere njikọ ndị dị mkpa na iwu omume ọma nke ụlọ ọrụ ahụ, kuru ume miri emi, ma pịa 'Ziga.' Ozi ahụ fepụrụ gafere kọntinent ahụ, torpedo dijital gbara nkịtị nke a tụrụ na ntọala nke ikpe ezinụlọ ya.

Nkwurịta Okwu: Isi nke 17: Ikike na-emegide Ibe Ha

Nkeji 17.1: Ụlọ Ikpe nke Omenala megide Ụlọ Ikpe nke Azụmahịa Ụwa

Isi a na-egosipụta njikọ dị egwu nke ụdị ike na ikpe abụọ dị iche iche, nke ọ bụla nwere asụsụ ya, iwu ya, na usoro mmanye ya.

Ụlọ Ikpe nke Omenala:

• Iwu: A naghị ede ya ede, dabeere n'ihe merela mbụ ("ụzọ ndị nna nna anyị"), nsọpụrụ, na ihere obodo. Nchegbu ya bụ isi bụ ichekwa usoro ọha na usoro ọchịchị nwoke.

• Asụsụ: Nke mmetụta uche, nke omume ọma, na nke nna. Ndị okenye na-ekwu maka "ọrụ," "nsọpụrụ," "ihere," na "nsi." Ikike ha sitere n'afọ ndụ, agbụrụ, na ọrụ ha dịka ndị na-echebe aha obodo.

• Mkpebi na Mmanye: Ike ụlọ ikpe ahụ zuru oke n'ime oke ya. Mkpebi ya (nabata ma ọ bụ a chụpụ gị) bụ nke obodo n'onwe ya na-amanye site na ngwá agha nke mwepụ n'ọha na n'akụ na ụba. Enweghị mkpegharị.

Ahmed nọ n'ikpe n'ụlọ ikpe a. A na-ekpe ya ikpe ọ bụghị maka mpụ o mere megide mmadụ, kama maka mpụ o mere megide usoro ahụ. Ahụ nwa ya nwanyị bụ naanị ala a na-alụ ọgụ a maka ịdị ọcha nke echiche na ya.

Ụlọ Ikpe nke Azụmahịa Ụwa:

• Iwu: Nke e dere ede, nke nkwekọrịta, ma dabeere n'iwu ụlọ ọrụ, iwu mba ụwa, na nchịkwa ihe egwu. Nchegbu ya bụ isi bụ ichekwa aha ọma nke ụdị ngwongwo na ùgwù nke ndị nwe òkè.

• Asụsụ: Nke dị jụụ, nke ọkachamara, na nke ọrụ gọọmentị. Asha na-ekwu maka "usoro mbupu," "nlezianya anya," "ọrụ ọha nke ụlọ ọrụ," na "nnyocha." Ikike ya sitere n'ike ya inweta ozi na nghọta ya nke asụsụ usoro a na ebe nrụgide ya.

• Mkpebi na Mmanye: Ike ụlọ ikpe a zurukwa oke n'ime oke ya. Mkpebi ya (nabata iwu omume ọma anyị ma ọ bụ a ga-ebipụ gị n'ahịa ụwa) bụ nke ụlọ ọrụ n'onwe ya na-amanye site na nkwụsị nke nkwekọrịta.

Ọgụgụ Isi nke Atụmatụ: Asha anaghị anwa imeri n'Ụlọ Ikpe nke Omenala. Ọ maara na nke ahụ agaghị ekwe omume. Kama nke ahụ, ọ na-arịọ arịrịọ n'ụlọ ikpe ka elu, nke siri ike karịa nke ndị na-akpagbu ezinụlọ ya na-amaghịdị na ọ dị.

Ozi ịntanet ya bụ ọkaibe nke iwu.

• Ọ na-eji iwu nke ụlọ ọrụ ahụ megide ha. Site n'ihota iwu CSR ha, ọ na-amanye ha ime ihe ma ọ bụ a ga-ekpughe ha dịka ndị ihu abụọ.

• Ọ na-emepụta akwụkwọ ndekọ. Ozi ịntanet e zigara na ngalaba CSR enweghị ike ileghara ya anya ngwa ngwa. Ọ chọrọ nzaghachi iwu kwadoro.

• Ọ na-eyi egwu mmụba. Nkwupụta nke "ndị na-ahụ maka ikike mmadụ mba ụwa" bụ ihe iyi egwu doro anya ma kwere omume. Ọ na-agwa ụlọ ọrụ ndị ahụ na nke a abụghị nnyocha onwe onye; ọ bụ ule ọha nke omume ọma ha, ma ụwa na-ekiri.

Ikpe abụọ a na-aga imegide ibe ha. Ndị okenye kwere na ha jidere kaadị niile, na-arụ ọrụ n'obi ike zuru oke nke ike dị n'ime obodo. Ha amaghị na a na-achọ ikpebi ikpe site n'aka ikike zuru ụwa ọnụ nke ike ha na-apụghị ịghọta ma mkpebi ha ga-emebi nke ha. Nke a bụ eziokwu ọhụrụ nke ụwa jikọtara ọnụ, ebe ozi ịntanet nwere ike ịdị ike karịa kansụl ndị okenye.