www-somalia.com

Saga: Isi nke 7: Klasị na Ụlọ Mkpọrọ

Ụwa ụmụ nne abụọ a ka a kọwara ugbu a site na klasị ha.

Klasị Asha bụ ebe agha nke echiche. Gunnar anaghị akụzi ihe; ọ na-akpasu iwe. Ọ ga na-agagharị n'ime ụlọ ahụ, dịka anụ ọhịa bear n'ime uwe ajị anụ, na-adụpu oghere n'echiche dị mfe nke ụmụ akwụkwọ ya. N'izu a, isiokwu ya bụ mmekọrịta ọdịnala, echiche na otu ọdịnala enweghị ike ikpe ikpe ziri ezi n'omume nke ọzọ.

“Echiche mara mma, nke na-aga n'ihu,” Gunnar malitere, anya ya na-enwu n'ụzọ dị egwu. “A mụrụ ya site n'ọchịchọ dị elu izere nganga nke ọchịchị ndị ọcha. Ọ dị ezigbo mma. Mana ebee ka ọ na-agwụ?” Ọ tụrụ nwa akwụkwọ German si na seminar gara aga aka. “Gị. Ọgbọ nna nna gị. Ha nwere ‘omume ọdịnala’ nke mgbukpọ agbụrụ. Anyị ọ̀ ga-ezere ikpe ikpe ahụ? Anyị ọ̀ ga-asị, ‘Oh, ọ bụ naanị ụzọ ha si eme ihe’?”

Nwa akwụkwọ ahụ mere ihere. “Mbanụ. Nke ahụ dị iche. Nke ahụ mebiri ikike mmadụ bụ isi.”

“Aha!” Gunnar kwuru n'olu dara ụda, na-akụ aka ya n'oche, na-eme ka onye ọ bụla wụlie elu. “Ya mere, e nwere ahịrị. Ma onye na-ese ya? Ikike inwere onwe site na ịta ahụhụ ọ̀ bụ naanị maka ndị Europe? Ahụ nwa agbọghọ na Somalia ọ̀ dị ala karịa ikike ahụ bụ isi karịa ahụ onye nọ na Berlin?” Ọ kwụsịrị, anya ya legharịrị anya n'ime ụlọ ahụ. “Ịhụ ịta ahụhụ ma kpọọ ya ‘ọdịnala’ bụ ebe mgbaba ikpeazụ nke onye ụjọ n'omume. Ọrụ unu dịka ndị na-eche echiche abụghị ịdị nwayọọ. Ọ bụ ịchọta ahịrị ahụ, ma jiri ndụ unu chebe ya ma ọ bụrụ na ọ dị mkpa.”

Asha gere ntị, ọkụ malitere ire n'obi ya. Ọ na-enye ya okwu. Ọ na-enye ya ngwa agha.

Klasị Deeqa enweghị akwụkwọ. Klasị ya bụ kichin, ogige, ebe gbara ọkụ e ji esi nri gburugburu. Ndị nkuzi ya bụ nne di ya, nwanyị siri ike, nke na-eche nche aha ya bụ Faduma, na ìgwè ụmụ nne nne na ụmụ nwanyị ndị okenye na-abata ma na-apụ n'ogige ahụ. Ihe mmụta ya abụghị n'iche echiche miri emi, kama n'nka nke ịghọ onye a na-adịghị ahụ anya.

“A naghị anụ olu ezigbo nwunye karịa nke di ya,” Faduma kụziiri otu mgbede, na-ele Deeqa ka ọ na-egwe ihe ísì ụtọ. “Mgbe ya na ndị ikom ndị ọzọ na-ekwu okwu, ị bụ onyinyo. Ị na-eweta tii, ma ị laa. Echiche gị bụ maka kichin, n'etiti anyị.”

Ihe mmụta ahụ na-adịgide adịgide, a na-enye ya n'usoro ndozi dị nro na ilu ochie dịka ájá.

“Iwe di bụ ọkụ nwunye ga-amụta ịgbanyụ, ọ bụghị iji ifufe nke okwu ya fụnye ya.”

“Ịma mma nwanyị dị n'ịdị umeala ya. Ike nwanyị dị n'ịgbachi nkịtị ya.”

“Enyela di gị nsogbu n'obere ihe mgbu gị. Ibu arọ ya dị arọ karịa. Ọrụ gị bụ ịbụ nkasi obi ya, ebe dị nro ọ ga-adakwasị.”

Ihe mmụta ọ bụla bụ ogwe a na-akpụ akpụ. Deeqa, nwa akwụkwọ na-erube isi, mụtara iwedata anya ya, ime ka nzọụkwụ ya dị jụụ, ịmata ihe a chọrọ tupu e kwuo ya, ilo iwe na ihe mgbu ya dịka a ga-asị na ọ bụ ọgwụ ilu a chọrọ ka ọ ṅụọ. Ọ na-amụta ihe owuwu dị mgbagwoju anya nke ụlọ mkpọrọ ya, ọ bụghị otú ọ ga-esi gbapụ na ya, kama otú ọ ga-esi chọọ ya mma, otú ọ ga-esi mee ya ebe obibi. A na-eto ya maka mmụta ngwa ngwa ya, maka amara ya dị jụụ. Ọ na-aghọ, kwa ụbọchị, nwunye zuru oke. Ọ na-aghọ mmụọ n'ime ndụ ya.

Nkwurịta Okwu: Isi nke 7: Ọrụ nke Agụmakwụkwọ

Nkeji 7.1: Agụmakwụkwọ dịka Nnwere Onwe megide Agụmakwụkwọ dịka Nkwenye Echiche

Klasị abụọ nke Asha na Deeqa na-ekpughe ebumnuche abụọ bụ isi, nke na-emegide ibe ha nke agụmakwụkwọ. Otu bụ ngwá ọrụ nke nnwere onwe; nke ọzọ bụ ngwá ọrụ nke nchịkwa ọha.

Klasị Asha: Agụmakwụkwọ dịka Nnwere Onwe. Ụdị agụmakwụkwọ Gunnar na-eme bụ nke Socratic. Ebumnuche ya abụghị ịnyefe usoro eziokwu a natara, kama ọ bụ inye ụmụ akwụkwọ ngwá ọrụ miri emi iji kwatuo arụmarụ, jụọ ajụjụ n'aka ndị ọchịchị, ma nweta nkwubi okwu omume ọma nke ha. Akụkụ ndị bụ isi nke ụdị a bụ:

• Ọ na-ebute iche echiche miri emi ụzọ karịa iburu ihe n'isi.

• Ọ na-akụziri ụmụ akwụkwọ otú ha ga-esi eche echiche, ọ bụghị ihe ha ga-eche.

• Ọ na-emebi usoro ike e guzobere. Ndị mmadụ nwere ike iche echiche miri emi bụ ndị na-agaghị anabata ikpe na-ezighị ezi n'ìsì n'aha "ọdịnala" ma ọ bụ "otú ihe si dị."

Ụdị agụmakwụkwọ a bụ ihe iyi egwu kpọmkwem nye usoro ọchịchị nwoke. E mere ya iji mepụta ndị nwere ike ịmata ụlọ mkpọrọ, ọbụnadị ma e gosiri ya dịka ebe mgbaba. Ihe mmụta Gunnar abụghị naanị banyere FGM; ọ bụ ihe mmụta zuru ụwa ọnụ n'ịmata na ichebe ahịrị dị n'etiti omume ọdịnala na mmebi iwu ikike mmadụ. Ọ na-eji ngwá agha ọgụgụ isi akwadebe ụmụ akwụkwọ ya.

Klasị Deeqa: Agụmakwụkwọ dịka Nkwenye Echiche. "Agụmakwụkwọ" Deeqa n'aka nne di ya bụ kpọmkwem ihe megidere ya. Naanị ebumnuche ya bụ iwusi usoro ọha dị ugbu a ike na ọnọdụ ya dị ala n'ime ya. Akụkụ ndị bụ isi nke ụdị a bụ:

• Ọ na-ebute nrubeisi ụzọ karịa iche echiche miri emi.

• Ọ na-akụzi ihe a ga-eche (na ihe a na-agaghị ekwu).

• Ọ dị mkpa maka ichekwa usoro ike na-ezighị ezi.

Nkwenye echiche a bụ akụkụ nke uche nke FGM. A na-eme ibi úgwù anụ ahụ iji chịkwaa ahụ na mmekọahụ nwanyị. A na-eme nkwenye echiche ọha Deeqa na-enweta iji chịkwaa uche na olu ya. Ihe mmụta ọ na-amụta—ịgbachi nkịtị, ịnabata ihe, ihichapụ mkpa nke ya—bụ sọftụwea a ga-agba n'elu ngwaike nke ahụ ya e bibiri ebibi. Ha abụọ bụ akụkụ nke otu, usoro nchịkwa jikọtara ọnụ.

Nwanyị e birila úgwù n'anụ ahụ mana a gbanyeghị ya nkwenye echiche nke ọma ka bụ ihe egwu nye usoro ahụ. Nwanyị ahụ ya zuru oke mana a gbanyere ya nkwenye echiche nke ọma nwere ike ịkwado ya. Maka na usoro ọchịchị nwoke ga-adị irè n'ezie, ọ chọrọ ma mma anụ ahụ ma ụlọ mkpọrọ nke uche. Asha agbapụla na ha abụọ. Deeqa nọ n'ụlọ mkpọrọ na ha abụọ.