www-somalia.com

Saga: Isi nke 10: Ahịa na Ndị Ikom

Ụbọchị ole na ole ka ọ bịasịrị, Deeqa tụrụ aro njem gaa Ahịa Bakara. Ọ bụ omume nke ndụ nkịtị, mgbalị iweghachi Asha n'usoro ndụ ochie ha. Asha, onye chọsiri ike ijikọta ọzọ, kwenyere ozugbo. Ahmed siri ọnwụ na ya ga-eso ha. “Ahịa ahụ jupụtara na mmadụ,” o kwuru, ihe ngọpụ na-esighi ike maka ọchịchọ ya iledo anya n'ọgọ ya nwanyị a dị iche, nke na-adọrọ mmasị.

Ahịa ahụ bụ egwu ndụ jupụtara n'ọgba aghara. Ìgwè mmadụ na-agagharị n'okporo ụzọ dị warara, ikuku jupụtara n'ísì mangolo chara acha, kọfị a na-aṅụ, anụ ndụ, na ájá na-adị mgbe niile. Ewu na-ebe ákwá, ndị na-ere ahịa na-eti mkpu, ma ụda redio na-esikwa n'ihu ụlọ ahịa.

Maka Deeqa, nke a bụ ebe obibi. Ọ na-emegharị ahụ n'ime ọgba aghara ahụ n'ụzọ dị mfe, anya ya wedatara n'ala, ahụ ya na-eme onwe ya ka ọ pere mpe iji banye n'oghere dị n'etiti ìgwè mmadụ ahụ.

Maka Asha, ọ bụ mwakpo nke mmetụta, ma ọ bụghị naanị nke ụda na ísì. Ọ bụ nlegharị anya. Mgbe afọ ole na ole nke ịbụ onye a na-amaghị na Iceland gasịrị, nlegharị anya mgbe niile nke ndị ikom ahụ bụ ibu arọ anụ ahụ. Ọ bụ nlele umengwụ, nke nnyocha sitere n'aka ndị okenye na-aṅụ tii; nlegharị anya ngwa ngwa, nke agụụ sitere n'aka ụmụ okorobịa na-anọ n'akụkụ ụlọ ahịa; nlegharị anya ogologo oge, nke mkparị sitere n'aka ndị agha na-ebu égbè ha. Ọ bụ mkpọtụ nnyocha na-adịghị akwụsị akwụsị, ihe ncheta na n'ebe a, ahụ ya bụ ihe onwunwe ọha.

Ọ nwara ileghara ya anya, iwere ọnọdụ Deeqa nke ịdị umeala n'amaghị ama, mana ike okike ya lụsoro ya ọgụ. O jiri anya dị jụụ, nke kwụ ọtọ zute nlegharị anya otu nwa okorobịa. O juru ya anya nke ukwuu ọ lepụrụ anya, na-atamuru enyi ya ọnụ.

Mgbe ahụ, ka ha na-agafe ìgwè ndị ikom, otu n'ime ha mere obere ụda mkpọkọta ọnụ.

Asha kwụsịrị na mberede. Deeqa, onye nọ n'ihu ya ntakịrị, nwere mmetụta nkwụsị na mberede ha wee tụgharịa, anya ya meghere na nchegbu. Ahmed, onye na-eso ha n'azụ, hụrụ ihu ọgọ ya nwanyị. Mmasị dị mma ọ na-enwe tụgharịrị ghọọ nchegbu.

"Gịnị ka i kwuru?" Asha jụrụ, olu ya dị jụụ n'ụzọ dị egwu, na-agwa nwoke ahụ mere mkpọtụ ahụ okwu.

Nwoke ahụ, onye ihe tụrụ n'anya na a gbaghara ya, mụmụrụ ọnụ ọchị. "Ana m eto naanị ihe Chineke kere, nwanne nwanyị." Ndị enyi ya chịrị ọchị.

"Chineke kere m nwere ntị ige ntị na uche iche echiche," Asha zara, olu ya na-ebili ugbu a, na-adọta uche ndị nọ nso. "Ma ntị m na-agwa m na ị bụ nwoke na-enweghị nkwanye ùgwù, ma uche m na-agwa m na ị bụ nwoke nwere obere mkpụrụ obi."

Mkpotụ gafere n'etiti obere ìgwè mmadụ ahụ malitere ịgbakọ. Ọchị nwoke ahụ lara, iwe ihere dochie ya. Ahmed gbara ọsọ gawa, jide aka Asha. "Asha, biko. Hapụ ya. Nke a abụghị ebe ya."

"Nke a bụ kpọmkwem ebe ya!" ọ zara, na-ewepụ aka ya. Ọ tụgharịrị iwe ya n'ebe ọ nọ. "Ị na-anụ otú ha si ekwu okwu? Ị na-eche na nke a bụ nkwanye ùgwù? Nke a ọ̀ bụ nsọpụrụ unu niile na-eji anya isi? I meso ụmụ nwanyị dịka anụ n'ahịa?"

Deeqa, onye na-atụ egwu, dọọrọ aka ya nke ọzọ. "Asha, anyị na-eme ihe nkiri. Bịa."

Ihere na ngwa ngwa dị n'olu nwanne ya nwanyị mechara banye n'iwe Asha. O kwere ka a dọrọ ya pụọ, hapụ nwoke ahụ juru anya na ndị enyi ya. Ha jere ije fọdụrụ n'ime ịgbachi nkịtị jupụtara na nchegbu.

Ka oge na-aga n'ehihie ahụ, Ahmed na Farah nọ ọdụ n'ebe ha na-aṅụ tii. Ọ kọọrọ ya ihe merenụ, na-atụ anya ebere. Kama nke ahụ, Farah dabere azụ, ihu ya na-egosi na ọ maara ihe na-eme.

"Agwara m gị, enyi m," Farah kwuru, na-aṅụ tii ya dị ụtọ nwayọọ. "Nke a bụ ihe ndị ọcha na-eme. Ha na-eme ka ụmụ nwanyị ghara inwe ihere. Ha na-echezọ ọnọdụ ha. Ọ kpọọrọ nlebara anya ahụ site n'ụdị ejiji ya, ụdị ije ya. Ọ bụ anụ ọhịa, ma ugbu a i nwere ijuanya na nkịta nọ n'okporo ụzọ na-agbọ ya?"

Ahmed meghere ọnụ ya ịrụ ụka, mana okwu kwụsịrị ya n'akpịrị. Farah ọ̀ kwuru eziokwu? Otu akụkụ ya, akụkụ a zụrụ site na ọdịnala ndụ ya niile, kwee n'isi na nkwenye.

Mana akụkụ ọzọ, nke ọhụrụ nke ya, akụkụ nke echiche siri ike, nke a na-apụghị ịgbagha agbagha dị n'anya Asha kpọtere, nwere mmetụta iwe maka ntụnyere jọgburu onwe ya nke Farah. O chetara ihu nwoke ahụ n'ahịa—nganga ya, enweghị nkwanye ùgwù ya.

"O zighị ezi ikwu okwu n'ụzọ ahụ," Ahmed kwuru, okwu ndị ahụ pụtara n'olu dị ala karịa ka o bu n'obi, mana ha pụtara. "Ọ bụ onye ọbịa. Ọ bụ nwanne nwunye m. O zighị ezi."

Farah fefere naanị isi ya, ihu ọchị ebere dị n'egbugbere ọnụ ya. "Ị bụ ezigbo mmadụ, Ahmed. Ezigbo mmadụ karịa. Obi gị dị nro karịa maka nwanyị dị otú ahụ. Kpachara anya ka ọ ghara iji nsi ya mejuo isi nwunye gị."

Nkwurịta Okwu: Isi nke 10: Ndọrọ Ndọrọ Ọchịchị nke Ebe Ọha

Nkeji 10.1: Mmegbu n'okporo ámá dịka Ngwá Ọrụ Nchịkwa Ọha

Ihe merenụ n'ahịa bụ obere ihe atụ nke agha ndọrọ ndọrọ ọchịchị kwa ụbọchị ụmụ nwanyị na-alụ maka ikike ibi n'ebe ọha. Mmegbu n'okporo ámá, nke ndị ikom na-elegharakarị anya dịka "ekele na-adịghị emerụ ahụ" ma ọ bụ "naanị ụmụ okorobịa na-eme ihe ha na-eme," bụ n'ezie, usoro siri ike, nke na-abụghị nke iwu kwadoro nke nchịkwa ọha.

Ọ Na-ewusi Usoro Ọchịchị Nwoke Ike. Nkwụchi Asha na-awụ akpata oyi n'ihi na ọ na-emebi iwu a na-edeghị ede nke ámá ọha:

• Ndị ikom bụ ndị na-eme ihe; ụmụ nwanyị bụ ihe a na-eme ihe. Ndị ikom na-eme ihe; a na-eme ụmụ nwanyị ihe. Nlegharị anya nwoke bụ ihe a na-ahụkarị, ma nzaghachi nwanyị ga-abụ nke na-enweghị mmegharị (ma ọ bụ ileghara ya anya ma ọ bụ ịnabata ya n'obi umeala).

• Okwu ndị ikom na-achị; okwu ụmụ nwanyị dị n'okpuru. Nwoke nwere "ikike" ikwu okwu banyere ọdịdị nwanyị. Nwanyị enweghị ikike ịgba ya aka n'ihu ọha.

Site n'ịkwụsị, ịgbagha onye na-emegbu ya, na ịza azụ, Asha na-atụgharị usoro ike a. Ọ na-ajụ ịbụ ihe a na-eme ihe na-enweghị mmegharị ma na-ekwusi ike n'ọnọdụ ya dịka onye na-eme ihe, onye na-ekwu okwu. Nke a abụghị naanị esemokwu onwe onye; ọ bụ nnupụisi ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'obere.

Ọ Na-ata Ahụhụ maka Enweghị Nkwenye. Arụmarụ Farah—“Ọ kpọọrọ nlebara anya ahụ”—bụ echiche a na-ahụkarị nke onye mpụ. Ọ bụ ụdị ibo onye e megburu emegbu ebubo nke na-arụ ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị mkpa: ọ na-ewusi iwu ejiji na omume a chọrọ n'aka ụmụ nwanyị ike. Ozi ahụ doro anya: Ọ bụrụ na ị kwenyere (dịka Deeqa), ị ga-adị nchebe. Ọ bụrụ na ị pụọ n'ụzọ (dịka Asha), ị bụ "egwuregwu ziri ezi," ma mmegbu ọ bụla ị nwetara bụ mmejọ gị. Nke a na-emepụta ihe mkpali siri ike maka ụmụ nwanyị ịlezi anya n'omume ha, ime onwe ha ka ha pere mpe ma ghara ịhụ anya, na-ahapụ nchịkwa nke ebe ọha n'aka ndị ikom.

Nsogbu Ahmed bụ Nsogbu nke Nwoke Dị N'etiti. A tọrọ ya n'etiti echiche ụwa abụọ na-asọ mpi.

• Echiche Ọdịnala (nke Farah na-anọchite anya ya): Ụmụ nwanyị na-ahụ maka ịchịkwa agụụ nwoke. Ịdị umeala ha bụ isi ihe nchebe megide ọgba aghara ọha.

• Echiche Nha Anya (nke Asha na-anọchite anya ya): Ndị ikom na-ahụ maka omume ha. Ikike nwanyị inwe ndụ n'ebe ọha n'enweghị mmegbu zuru oke ma dabereghị n'uwe ya ma ọ bụ omume ya.

Nchebe na-ala azụ nke Ahmed maka Asha—"O zighị ezi"—bụ oge pere mpe mana ọ dị mkpa. Ọ bụ, nke mbụ ya, na-ajụ isi okwu arụmarụ Farah. Ọ na-atụgharị ebubo ahụ, n'agbanyeghị na ọ na-atụ egwu, site na onye e megburu emegbu gaa na onye mpụ. Nke a bụ mgbawa mbụ na nkwenye echiche ya, ihe ịrịba ama mbụ na "nsi" Asha nwere ike ịbụ ọgwụ mgbochi.